Takaisin

Jiekŋameara ruovdegeainnu čielggadus lea gárvánan

Jiekŋameara ruovdegeainnu čielggadus lea gárvánan

Tiedote 11.02.2019 11.00 fi

Suoma ja Norgga gaskasaš čielggadanbargojoavkku raporta Jiekŋameara ruovdegeainnus lea gárvvásmuvvan. Raporttas eai buvtte ovdan joatkkadoaimmaid ruovdegeaidnofidnu ovddideamen dán muttus.

Bargojoavkku doaibman lei čielggadit Jiekŋameara ruovdegeainnu ráhkadeami gáibádusaid ja áššiid, maid vejolaš joatkkaplánemis galgá váldit vuhtii. Čielggadusas vudjo 1) vejolaš ruhtadanmálliide, 2) plánen- ja lohpemeannudemiide sihke 3) biras- ja sámegažaldagaide.

– Giittán buohkaid čielggadussii Suomas ja Norggas oassálastán olbmuid ovttasbarggus. Čielggadanbarggu áigge lea kártejuvvon sierra beliiguin Jiekŋameara ruovdegeainnu fidnu eavttuid ja das, maid visot ruovdemáđidja gáibidivččii ollašuvvamii, Suoma johtolat- ja gulahallanministtar Anne Berner dadjá.

Mearrádus ruovdegeainnu ollašuhttimis dahje ruovdegeaidnolinnjema válljemis ii leat Suomas dahje Norggas dahkkon. Plánemaálggaheapmi gáibidivččii, ahte goappáge riikkas dahkkošii politihkalaš mearrádus fidnu ollašuhttimis. Raporta lea ovdačielggadus Roavvenjárga-Kirkonjárga -ruovdegeaidnolinnjemis. Čielggadanbarggu áigge ii leat leamašan vejolaš árvvoštallat buot ruovdegeaidnofidnui váikkuhan dahkkiid.

Gánnáhahttivuohta čielggaduvvo

Fidnu ii livččii ekonomalaččat gánnáhahtti mange čielggadusas árvvoštallojuvvon ruhtadanmálle mielde. Jahkásaš fievrridanvoluma galggašii leat 2,5 miljon tonna sulaid, vai jahkásaš bajásdoallangoluid livččii vejolaš gokčat. Dákkár fievrridanmeari ii čielggadusa mielde sáhte dálá dieđuid mielde atnit realisttalažžan almmá mearkkašahtti rievdadusaid ealáhusdoaimmas dahje eará johtolathámiid goluin.

Suoma Sámi turismasuorggi geahččančiegas sávahahtti leat doaimmat, mat álkidahttet Sápmái mátkkošteami. Jiekŋameara ruovdegeaidnu ovttastahtášii Sámi viidásut árktalaš guvlui. Turismaboađuiguin ii ruovdegeainnu ráhkadeapmi goittotge ruhtaduvvošii, iige turisma leat doarvái buorre ákkastallan ruovdegeaidnofidnui.

Čielggadusas badjánii maiddái ovdan, ahte Jiekŋameara ruovdegeainnu dievaslaš ávkkástallan fievrridangollosiin Gaska-Eurohpái gáibidivččii eandalii Suoma váldoruovdegeainnu kapasitehta lasiheami eandalii dan ealaskeamos gaskkas Helsset-Tampere.

Plána- ja lohpeproseassa livččii mohkkái Suomas ja Norggas

Nu Suomas go Norggasge plána- ja lohpeproseassa livččii guhkki ja mohkkái. Suoma ja Norgga gaskkas leat lunddolaččat earut ruovdegeaidnoplánema muttuin. Jus fidnu plánen boahttevuođas mearriduvvošii jotkojuvvot, de čuovvovaš muddu sáhtašii leat rájáid rasttildan čielggadusa gárvvisteapmi, das mo lohpeproseassaid sáhtašii heivehuvvot oktii.

Maiddái Suomas leat álggaheamen Norgga vuogi mielde 12-ceahki johtolatvuogádatplánema. Dat addá vejolaš joatkkaplánemii dihto rámmaid, go Jiekŋameara ruovdegeainnu plánema galggašii heivehit maiddái goappat riikkaid johtolatvuogádatplánaide. Johtileamosge vuogi mielde ruovdegeainnu plánen ja ráhkadeapmi bisttášii uhcimustá 15 jagi.

Váikkuhusat birrasii ja sápmelaččaide

Čielggadusas boahtá ovdan, ahte Jiekŋameara ruovdegeainnus livčče máŋggalágan váikkuhusat birrasii ja sápmelaččaide. Oppalaččat lea dieđus davvi luonddu hearkkesvuohta ja áidnalunddotvuohta, mii gáibida sierrafuomášumiid. Jus fidnu mearriduvvošii ollašuhttot, galgá eamiálbmot sápmelaččaid oassálastin sihkkarastojuvvot, ahte ii bissovaččat vaháguhttošii sin kultuvrra ja ealáhusaid. Riikkaidgaskasaš láhkaásaheapmi ja Suoma ja Norgga álbmotlaš láhkaásaheapmi dovddastit máŋggaid meannudemiid, mat sihkkarastet, sápmelaččaid riikkaidgaskasaččat dovddastuvvon sierrasajádat ja vuoigatvuođat ruovttuguovloset, gielaset ja kultuvrraset váldojuvvojit riekta vuhtii. Dehálaš lea, ahte sápmelaččat, boazodoallit ja eará bealit, geaidda ruovdegeaidnofidnu váikkuhivččii, oassálastet plánaprosessii gitta álggu rájes.

Suoma johtolat- ja gulahallanministeriija jođihan bargojovkui oassálaste Suomas birasministeriija, Johtolatdoaimmahat, Lappi lihttu, Lappi EBI-guovddáš, Lappi guovlluovttasbarggu gieldaovttastupmi, sámediggi, Nuortalaččaid siidačoahkkin sihke Norggas johtolat- ja gulahallanministeriija, Ruovdegeaidnohálddahus, Finnmárkku guovllu ovddasteaddjit ja sámediggi. Barggus gulle maiddái eará čanusjoavkkuid ovddasteaddjiid. Joavkku doaibmaáigodat lei 9.5-14.12.2018.

Doaibmaáigodaga nohkama maŋŋá johtolat- ja gulahallanministeriija ja Suoma Sámediggi gevve sámediggelága 9 paragráfas oaivvilduvvon ráđđádallamiid bargojoavkku barggus. Muittuhančállagis, man Sámediggi lea doaimmahan johtolat- ja gulahallanministeriijai, buktojuvvojit ovdan oainnut bargojoavkku loahpparaportta ja vuollebargojoavkkuid raporttaid sisdoaluin. Muittuhančála gávdno Hankeikkunas.

Oktasaš suopmelaš-norgalaš jiekŋameara ráŧi čielggadanbargojoavku. Loahpparaporta. Johtolat- ja gulahallanministeriija almmustahttimat 2019:3:
http://urn.fi/URN:ISBN:978-952-243-563-7 


Lassidieđut:

johtolat- ja gulahallanministtar Anne Berner
jearahallanbivdagat gulahallanhoavda Susanna Niinivaara, t. 040 081 6187

ovttadaga hoavda Timo Kievari, johtolat ja gulahallanministeriija, t. 040 059 3706, timo.kiervari@lvm.fi, Twitter @TimoKievari